Cocreatie, wat is dat?

Cocreatie – ook wel codesign of participatief design genoemd – is een samenwerkingsmethode die gebruikt wordt voor projectbeheer en meer bepaald voor de ontwikkeling van het product- en serviceaanbod.
Cocreatie maakt een benadering mogelijk die op de gebruikers is afgestemd, want zij worden bij de definiëring van het aanbod betrokken, ongeacht of zij klanten, eindgebruikers of andere stakeholders van het project (leverancier, onderaannemer, detailhandelaar, enz.) zijn.
De methode steunt op de collectieve intelligentie van de verschillende schakels van de waardeketen en helpt om van een product of service de elementen met een hoge meerwaarde te identificeren en daar dan zo veel mogelijk profijt uit te halen.
Definitie geïnspireerd door het Interregproject Codesign Aliment

De evidentste manier om cocreatie te implementeren is via cocreatieworkshops. Hier kunnen de verschillende betrokken actoren samen actief aan het project meewerken. Verschillende creativiteitstechnieken kunnen hiervoor worden aangewend, afhankelijk van de behoeften en de doelstelling. Om de deelnemers het beste van zichzelf te laten geven, worden ze samengebracht in een positieve groepsdynamiek en wordt hun creatieve houding ontwikkeld. Deze taak wordt toevertrouwd aan de facilitator van de sessie.

Om beter te begrijpen hoe een cocreatiesessie verloopt, kunt u de korte animatiefilm bekijken die in het kader van het Interregproject Codesign Aliment werd gerealiseerd: https://www.youtube.com/watch?time_continue=133&v=pDbO75e4cTY&feature=emb_logo

Een innoverende benadering geïntegreerd in de begeleidingsmethodologie van TRIPOD

Ook het TRIPOD-project stelt de ondernemingen voor om hun benadering op de gebruiker toe te spitsen. Uiteraard speelt cocreatie daarbij ook een belangrijke rol. Tripod biedt daarom cocreatieworkshops aan, zodat ondernemingen hun invalshoek kunnen veranderen, afstand kunnen nemen van hun projecten en na een “sprint”-dag het standpunt van de gebruikers kunnen innemen. Dankzij deze sprint van één dag kan vaak een denkproces op gang worden gebracht dat geïnspireerd is door het “Double Diamond Model”.

Het “Double Diamond Model” werd door de UK Design Council ontworpen en wordt vaak gebruikt omdat het elementen visueel eenvoudiger voorstelt en de aspecten divergentie en convergentie aan het Design Thinking-proces toevoegt. Bovendien bewijst het hoe belangrijk het is om de problematiek te (her)formuleren en daarbij rekening te houden met de daadwerkelijke verwachtingen van de gebruikers en pas daarna te starten met de ideeënvorming rond het product of de dienst.

Tijdens zo’n dag kan de behoefte samen met de gebruikers en alle aanwezige stakeholders worden geherformuleerd, kan er met hen gebrainstormd worden over de mogelijke oplossingen voor deze behoefte, kunnen denkpistes worden uitgewerkt om het bestaande te verbeteren of om radicaal te innoveren, de oplossingen kunnen concreet worden voorgesteld (in de vorm van prototypes) en soms kunnen ze zelfs uitgetest worden bij de belangrijkste gebruikers.
In het geval van MyQM werden tijdens deze dag maar liefst vier verschillende prototypes uitgewerkt!

MyQM als concreet voorbeeld

MyQM is een platform waarop ondernemingen de kwaliteit van hun klantrelatiecentra kunnen meten en sturen. Door de dimensie Customer feedback en kunstmatige intelligentie te integreren in de Quality Monitoring-service, laat MyQM door middel van één enkele tool met een beeld van 360° zien welke kwaliteit wordt verstrekt en welke kwaliteit wordt ervaren.
Mens en kwaliteit staan centraal in het project; daarom neemt collectieve intelligentie hierin ook zo’n belangrijke plaats in.
Om de klantrelaties te vermenselijken en de medewerkers van de callcentra die deze relaties tot stand brengen, te valoriseren, wilde MyQM een connected object creëren dat de interactie tussen platform en gebruiker vergemakkelijkt.
Dit object moet gemakkelijk in de omgeving geïntegreerd kunnen worden, het moet nuttig zijn en geen “gadget” en het moet niet alleen technologisch relevant zijn, maar vooral ook gebruiksvriendelijk!

De cocreatiesessie streefde dan ook de volgende doelstelling na: nadenken over wat dit connected object zou kunnen zijn, maar ook, en vooral, nagaan welke deze vermaarde interacties kunnen zijn en dus hoe een object als dit nuttig kan zijn voor de gebruikers. Op zijn minst een geslaagde sessie!

In de woorden van de facilitator:

Een geslaagde cocreatieworkshop waaraan een multidisciplinair team 
(begunstigden, loontrekkenden, deskundigen) én designers deelnamen om ideeën te challengen! Actieve deelnemers die nooit eerder aan dit type van sessie hadden deelgenomen, 
waren in de wolken over de ervaring; bovendien werden maar liefst vier concepten geproduceerd 
in de vorm van prototypes (rollenspellen, ensceneringen, maquettes, enz.). Het was ook een gezellig gebeuren, met gelegenheid om op het einde van de dag met elkaar van gedachten te wisselen.

Manuéline Caseau, opleider en facilitator innovatie bij 
Design Innovation, partner van het TRIPOD-project

Impact van deze sessie

Rechtstreekse impact op het project

Cocreatiesessies zijn heel vaak ook projectversnellers. Met het “sprint”-formaat leren deelnemers in één dag tijd begrijpen, bedenken en bouwen (prototypes maken), ze komen in actie en vorderen concreet; daarbij worden ze zich ook bewust van het feit dat ze na deze dag altijd en meermaals moeten testen. De dag dient om het project (opnieuw) uit de startblokken te helpen en het te boosten:

“Deze cocreatiesessie heeft ons project vooruit doen gaan. Er werd één idee uitgekozen, 
dat ontwikkeld zal worden. Het gaat over de virtuele assistent My Bubble, 
gestuurd door kunstmatige intelligentie.
Deze assistent zal de gebruikers van de oplossing bijstaan en de brug slaan 
tussen de oplossing en het project voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. 
Het zal binnenkort verschijnen!”

Dank aan Manuéline die met talent, expertise en brio onze cocreatieworkshop heeft begeleid. Ze is bijzonder professioneel en een excellente groepsbegeleider en facilitator. Ik zal niet aarzelen om in de toekomst op haar diensten een beroep te doen.

Ook impact op de organisatie en haar individuen

Ludovic, oprichter en bedrijfsleider van MyQM, was bijzonder enthousiast over de creativiteit van de verschillende deelnemers en de oplossingen die daaruit zijn ontstaan.

“Dankzij deze creativiteitssessie konden we buiten het gebruikelijke kader stappen, 
afstand nemen en horen hoe mensen van buitenaf in andere woorden over ons project praten.
Verder zijn we tot de vaststelling gekomen dat ieder van ons creatief is. 
Deze sessie heeft heel wat ideeën en vooral zeer goede ideeën opgeleverd!”

Het gaat duidelijk om veel meer dan een “one shot”; vaak wordt hierdoor een nieuwe denkwijze aangenomen waarbij gebruikers, partners, klanten en medewerkers van de organisatie optimaal betrokken zijn.

En u mag de proef op de som nemen!